Η φωνή και ο λόγος είναι από τους κυριότερους τρόπους επικοινωνίας, αντανακλούν σε σημαντικό βαθμό τη διάθεσή μας και αποκαλύπτουν αρκετά στοιχεία της προσωπικότητάς μας. Το όργανο που παράγει τη φωνή είναι ο λάρυγγας, ο οποίος έχει πολλαπλή αποστολή, γιατί συμμετέχει σε τρεις βασικές λειτουργίες: τη φώνηση, την κατάποση και την αναπνοή. Άρα είναι προφανές ότι διάφορες καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα της φωνής. Το κύριο ανατομικό στοιχείο του λάρυγγα που παράγει τη φωνή είναι οι φωνητικές χορδές, δύο λευκές ταινίες οι οποίες πάλλονται και έρχονται σε πλήρη επαφή μεταξύ τους ώστε να έχουμε μια δυνατή και καθαρή φωνή.

Τι επηρεάζει τη χροιά της φωνής
Κάθε φλεγμονή του φάρυγγα, του λάρυγγα ή και της μύτης μπορεί να επηρεάσει τη φωνή μας, προκαλώντας βραχνάδα. Μια πολύ συχνή κατάσταση είναι η γα-στροοισοφαγική παλινδρόμηση, η οποία προκαλεί μια χημικού τύπου λαρυγγίτιδα και μπορεί να επηρεάσει τη φωνή, όπως και το κάπνισμα, είτε ενεργητικό είτε παθη-τικό, καθώς και ο κλιματισμός, η εισπνοή ερεθιστικών ουσιών, ακόμα και ισχυρών αρωματικών χώρου, και πολλοί εξωγενείς ερεθιστικοί παράγοντες. Ακόμα, η έντονη ομιλία, ιδιαίτερα σε χώρους με θόρυβο, τραυματίζει τις φωνητικές χορδές, με αποτέλεσμα βραχνάδα, ξηρό βήχα και άλλα συμπτώματα, όπως σπάσιμο της φωνής και αίσθημα κόμπου.

Τα προβλήματα στις φωνητικές χορδές
Τα πιο συχνά προβλήματα που προκύπτουν στις φωνητικές χορδές είναι οι πολύποδες, οι κύστεις, οι κάλοι, η πολυποειδής εκφύλιση ή οίδημα του Reinke, το κοκκίωμα και πιο σπάνια ο καρκίνος.

Πώς γίνεται η διάγνωση της παθολογίας του λάρυγγα
Σήμερα διαθέτουμε τα ενδοσκόπια, εύκαμπτα ή άκαμπτα, με τα οποία, σε σύνδεση με το μόνιτορ, μπορούμε να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα της βλάβης που υπάρχει. Μάλιστα, υπάρχει μια ακόμη πιο ειδική εξέταση, η στροβοσκόπηση, με την οποία ελέγχεται η δόνηση του ελεύθερου χείλους των χορδών, γεγονός που αποκαλύπτει στον ειδικό τυχόν παθολογικά ευρήματα τα οποία με την απλή λαρυγγοσκόπηση δεν είναι εφικτό να εντοπιστούν. Είναι κατανοητό, λοιπόν, το πόσο σημαντικό είναι να γίνει ολοκληρωμένη διάγνωση, γιατί αυτό καθορίζει και τη σωστή θεραπευτική στρατηγική.

Η θεραπεία των προβλημάτων
Συνήθως η θεραπεία είναι αρχικά συντηρητική αγωγή και αν δεν αποδώσει τότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Για τη σωστή απόφαση ωστόσο χρειάζεται μεγάλη πείρα και εξειδίκευση του γιατρού.

Τι πρέπει να ξέρει ο ασθενής για το χειρουργείο

  • Το χειρουργείο γίνεται είτε με τα κλασικά εργαλεία είτε με διάφορες μορφές λέιζερ, που είναι πιο ατραυματικές για τον ευαίσθητο βλεννογόνο των φωνητικών χορδών. Μάλιστα, ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα του λέιζερ, όταν πρόκειται για καρκίνο, είναι ότι στη διάρκεια της επέμβασης μπορούμε να στείλουμε ταχεία βιοψία και αν αποδειχτεί ότι η βλάβη είναι καρκίνος, να προχωρήσουμε αμέσως στη ριζική αφαίρεσή του. Το τελευταίο διάστημα η ρομποτική χειρουργική εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία και για την αντιμετώπιση αρχικών σταδίων του καρκίνου του λάρυγγα.
  • Στις επεμβάσεις για καλοήθη βλάβη η αφωνία για 5 ημέρες περίπου είναι καθοριστική για τη σωστή επούλωση. Επίσης, θεωρείται σωστό να συστηθεί λογοθεραπεία τόσο προεγχειρητικά όσο και μετεγχειρητικά. Η σωστή διατροφή, η αποφυγή καπνού, αλκοόλ και γενικότερα ερεθιστικών παραγόντων εξασφαλίζουν το ιδανικό αποτέλεσμα μετά το χειρουργείο. Η παρακολούθηση του ασθενούς με λαρυγγοσκόπηση και στροβοσκόπηση μετά την επέμβαση μειώνει τον κίνδυνο της υποτροπής, είτε πρόκειται για καλοήθη είτε για κακοήθη βλάβη.
Από την Ανατολή Παταρίδου, χειρουργό, ωτορινολαρυγγολόγο κεφαλής & τραχήλου, επιστημονικό συνεργάτη του Νοσοκομείου «Υγεία-Μητέρα», site: www.pataridou.gr.